Hepimiz yaşamışızdır. Yeni aldığımız netbok, notebook veya laptop cihazların pilleri, kısa süre içerisinde, nerede ise işe yaramaz hale gelmekteler. Sürekli elektrik veya şarj çihazı ile dolaşmamız gerekmekte. Peki bu neden oluyor? Acaba sorun cidden Lithium-Ion pillerde mi? Belki de biz bu pilleri kullanmayı bilmiyoruzdur?

Lithium-ion pili, nerde ise artık her yere hakim durumda.

Öncelikle lithium-ion nedir? lithium-ion, (Li-ion, Li-on veya LIB olarak da geçer) daha önceleri kullanılan pil yöntemlerine alteratif olarak geliştirildi. Üretim ve geliştirmeleri ilk olarak 1970 yılında Binghamton Universitesinden, M.S. Whittingham tarafından ortaya atıldı, şuanda bildiğimiz hali ise 2004 yılında MIT labaratuarlarında Yet-Ming Chiang ve çalışma arkadaşlarına borçluyuz.

Lithium-ion piller, bugün elektrikli arabalardan, notebook, netbook gibi bilgisayaralara hatta daha küçük portatif cihazlara dek kullanılmakta.

Peki biz, özellikle bilgisayar kullanıcıları gözü ile bu pilleri düzgün kullanıyor muyuz?

Ne yazık ki hayır.

Genelde yapılan hatalar, portatif cihazların sürekli elektriğe bağlı olarak kullanılmaları. Evden işe, işten eve götürüyoruz ve nerede ise hiç pile bağlı çalıştırmıyoruz. Li-ion pillere yapılabilecek en büyük zararı bu şekilde veriyoruz.

Bir diğer hata ise, uzun bir süre kullanmayacağımız pilleri ya tam dolu yada tam boş olarak bırakmak. Bu şekilde de pil ömrü çok kısa sürede kendini tüketiyor.

Kimyasal olarak lithium iyonlarının yapısına göre, boşalma esnasında, negatif elektrod tarafından, pozitife, dolum esnasında ise, tam ters yönde hareket etmekteler. Anot - Katot arasındaki bu yer değişim sırasında da, bizim istediğimiz elektrik yükünü, cihazımıza gönderebilmekteler.

Burada ki anahtar kelime, pilin sürekli olarak kullanımından geçmekte. Pilin bir şekilde, sürekli bir hareket olmalı.

Tavsiyelerimizi şu şekilde özetlersek, en iyi kullanıcı diyebileceğimiz kişiler, gerçekten her gün portatif cihazın amacına uygun şekilde kullanan kişiler. Mesela ofisinize giderken bilgisayarınızı kullanabilecek durumda iseniz, her gün kullanmanızı ve ofisinize geldiğinizde de tam olarak pilinizi doldurmanızı tavsiye ederiz. Mesela servisle şirkete giderken, açıp bir saat portatif bilgisayarınızı kullanmak, sonra şirkette elektriğe bağlayıp tam olarak doldurmak en iyi kullanım şekli olarak görünmekte.

Tabi sürekli olarak da boşaltıp-doldurmak da iyi degil. Yeni Li-ion piller, en az 1000 defa tam olarak dolup-boşalma özelliğine sahipler. Bundan sonra, pilin kendi ömrü de azalıyor. Kapasitesi yüzde 70-80 degerlerine iniyor.

Bir diğer sakıncalı nokta ise, tam olarak boşaltmak. Li-ion pilleri yapısından gereği, tam olarak kullanılmaya uygun değiller. Gerçekten ihtiyacınız yok ise yüzde yüz olarak pili bitirmemeye önem gösterin.

Sürekli uyarılan bir konu, pili ne yüzde 100 dolu nede yüzde yüz boş halde bırakın. Haftada en az bir defa yüzde 10-20lere dek pili kullanmanız bir şart.

Uzun bir süre kullanmayacaksanız, mesela bir yerlere bırakıp tatile gidecekseniz. Bu durumda, pili yüzde 50 civarına dek şarj edip o şekilde bırakmanız gerekmekte.

Standart bir laptop lityum iyon pili.

Sürekli şarj - deşarj durumunda ise, en az 30 şarjda bir pili tamamen boşlatmanız da ayrıca önerilmekte. Burda yaklaşık ayda bir gibi bir süreye denk geliyor. Ayda bir kez, pilinizi tamamen (boşalıp netbookunuz kapanana dek) kullanmanız önemli. Bu uygulamayı da unutmamanız da fayda var.

Saklama yeri olarak da oda sıcaklığı öneriliyor. Bazı hurafelere inanıp, buzdolabında, derin dondurucuda bırakmayın pillerinizi. Piller çoğu diğer elektronik eşyaya uygun olarak, oda sıcaklığında tutulması üzerine planlanıp üretilmiş eşyalardır. Sıcaklık konusunda en alt limit -15 ile 45 derece arasında olsa da, en ideali, 20-22 derecedeki oda sıcaklığıdır. Kaloriferlerin yanında durmamasına da önem gösterin.

Kısacası, portatif cihazları, amacına uygun kullanmanız, sürekli elektriğe bağlı olarak tutmamanız, haftada en az bir defa cihazı pil gücü ile çalıştırıp, en az %10-%20 değerlerine dek pili harcamanız önemlidir. Lityum iyonları, sürekli olarak pil içerisinde hareket halinde tutuyorsanız, pili amacına uygun bir şekilde kullanıyorsunuz demektir.

Umarız bu yazımız, aklınızdaki sorulara cevap olmuştur.